THE GROUNDHOGS

SPLIT

Το 1971, οι Groundhogs κυκλοφόρησαν το Split, μια άγρια, τετραμερή σουίτα με τίτλο που καταγράφει μια τραυματική επαφή με τα ναρκωτικά που βίωσε ο frontman Tony McPhee. Grungy, επιθετικό και βαθιά ευρηματικό, το τέταρτο άλμπουμ των Groundhogs, Split, είδε την ολοένα και πιο ομαλή πορεία που ακολουθούσαν τα blues στις αρχές της δεκαετίας του '70 και κινήθηκε προς την αντίθετη κατεύθυνση. Με αυτόν τον τρόπο, ο αρχηγός και ψυχή της μπάντας/κιθαρίστας Tony McPhee έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους πιο ριζοσπαστικούς και πειραματικούς μουσικούς που πέρασαν ποτέ.

Split-Part One

United Artists Records (UAS 29.166, United Artists Records – UAS29166)1971

Ο McPhee, γεννημένος στο Lincolnshire, κάποτε μηχανικός, άσκησε το ενδιαφέρον του για την τεχνολογία τροποποιώντας τον εξοπλισμό του και εξερευνώντας κάθε κιθάρα που είχε στην κατοχή του. Αφού γνώρισε τον τραγουδιστή και παίκτη άρπας John Cruickshank, εντάχθηκε στο μπλουζ συγκρότημά του από το Νότιο Λονδίνο, τους Dollar Bills. 

Γρήγορα μετονομάστηκαν σε Groundhogs, από ένα τραγούδι του John Lee Hooker, και έγιναν μια backing band επί πληρωμή, παίζοντας με τον Little Walter, τον Champion Jack Dupree και τον ίδιο τον Hooker. Μέχρι το 1965, η soul είχε εκτοπίσει τα blues. 

Ο John Mayall προσέγγισε τον McPhee για να αντικαταστήσει τον Eric Clapton στους Bluesbreakers, προσφέροντάς του 40 λίρες την εβδομάδα. «Δεν θα το δεχόμουν», είπε ο McPhee στο Classic Rock το 2016 (η ομιλία του είχε μειωθεί μετά από τρία εγκεφαλικά επεισόδια και επικοινωνούσε με τη βοήθεια της συζύγου του, Joanna, αλλά η μνήμη του ήταν έντονη). «Ο Eric με είχε προειδοποιήσει, λέγοντας ότι ο Mayall ήταν μεγαλομανής». 

Λίγους μήνες αργότερα, ο Clapton θα επέστρεφε στη θέση του ούτως ή άλλως.

Split-Part Two

Οι Bluesbreakers και οι Fleetwood Mac του Peter Green αναζωογόνησαν τη Αγγλική blues σκηνή και το 1968 η A&R της Liberty Records, ζήτησε από τον McPhee να ανασχηματίσει την παλιά του μπάντα. Πλέον, οι Groundhogs, ο McPhee μαζί με τους παλιούς συναδέλφους του από τους Dollar Bills, τον μπασίστα Pete Cruickshank (αδελφός του John Cruickshank) και τον ντράμερ Ken Pustelnik, λειτουργούσαν ως ένα power trio. Με το τρίτο τους άλμπουμ, το avant-garde Thank Christ For The Bomb της δεκαετίας του 1970, είχαν δημιουργήσει τη φήμη μιας progressive blues μπάντας. Αλλά το επόμενο άλμπουμ, Split, ήταν αυτό που βγήκε από το προσκήνιο. Το κεντρικό θέμα του άλμπουμ ήταν η μοναδική επαφή του McPhee με ναρκωτικά - την αποκαλεί «ψυχική του παρέκκλιση» - μετά από μια μέρα έξω με την σπιτονοικοκυρά του και τον γιο της στο Green Park του Λονδίνου. «Ο Ken Pustelnik μου είχε δώσει ένα τσιγάρο και ήταν ιδιαίτερα δυνατό», θυμόταν. «Ξύπνησα πανικόβλητος στη μέση της νύχτας - είχε ανοίξει μια πόρτα στο μυαλό μου την οποία δεν μπορούσα να κλείσω. Έτρεξα στην κουζίνα και περίμενα να τελειώσει η νύχτα, αλλά μετά έπρεπε να αντιμετωπίσω την ημέρα». Αφού συνήλθε ψυχολογικά, έφτιαξε μια συλλογή ακουστικών τραγουδιών με τίτλο Nocturne In A Flat, αντ' αυτού όμως προέκυψε μια άγρια, τετραμερής σουίτα με τίτλο Split, η οποία αποτελούσε την ψυχωτική του αντίδραση.

Split-Part Three

 Ο McPhee παρουσίασε το "Split-Part Two" σε ένα soundcheck, ενθαρρύνοντας τους Cruickshank και Pustelnik να το παίξουν εκείνο το βράδυ. Το συγκρότημα συμφώνησε και έγινε μέρος του live set. Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους, το Split ηχογραφήθηκε σε διάστημα δύο εβδομάδων στα De Lane Lea Studios του Soho, με τον McPhee να κάνει την παραγωγή και τον μελλοντικό συνεργάτη των Deep Purple, Martin Birch, να κάνει τη μουσική επένδυση. «Ήταν συμπονετικός με όσα είχα περάσει», είπε ο McPhee. Τη νύχτα που τελείωσαν, ο McPhee πήγε τις κασέτες στον Andrew Lauder στο γραφείο του. «Την παίξαμε μέχρι το τέλος και ακουγόταν χάλια - τότε ο Martin συνειδητοποίησε ότι η κασέτα ήταν ανάποδα!»

Split-Part Four

Στην πραγματικότητα, το Split ήταν επαναστατικό: ο McPhee έπαιξε τον ρόλο του τρελού επιστήμονα, αποσπώντας όλο και πιο περίεργους θορύβους από τους χειροποίητους ενισχυτές και τα όργανά του. Η τετραμερής σουίτα που ανέλαβε την πρώτη πλευρά πέρασε από μελωδικά folk-blues σε πειραματισμό τύπου Beefheart. Η δεύτερη πλευρά ενισχύθηκε από ένα νεοαποκτηθέν Dallas Arbiter Add-A-Sound που έριξε το εμπρηστικό Cherry Red σε ένα σχιζοφρενικό overdrive, ενώ η καταδίκη του fast food από το "Junkman" μετατράπηκε σε εφιαλτική ιδιορρυθμία. Υπήρχε μόνο το τελευταίο κομμάτι, μια χαμηλών τόνων ερμηνεία του "Groundhog" του John Lee Hooker, για να πέσουν οι εντάσεις. Αλλά οι φαν του γκρουπ τα αγκάλιασαν όλα. Το άλμπουμ κυκλοφόρησε την άνοιξη του 1971 και έφτασε στο Νο. 5 στην Αγγλία.

Cherry Red

Ο McPhee διέλυσε το συγκρότημα το 1975, μετά από τρία ακόμη στούντιο άλμπουμ (και ένα σόλο άλμπουμ, το Two Sides Of Tony McPhee). Θα αναστήσει τους Groundhogs τη δεκαετία του '80, αν και αναγκάστηκε να βάλει τη μουσική σε δεύτερη μοίρα το 2009 μετά τα εγκεφαλικά που υπέστη. Όταν ο McPhee μίλησε τελευταία φορά με το Classic Rock, αποδέχτηκε ότι δεν είχε ποτέ το ίδιο προφίλ με μερικούς από τους συγχρόνους του - «Δεν ήμουν της μόδας και καθόμουν στη γωνία στα πάρτι» έλεγε ο ίδιος- αλλά είχε εκτιμήσει την επιρροή που θα ασκούσαν οι Groundhogs. «Ο Captain Sensible έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε για να κάνει το όνομά μας γνωστό», λέει, «και ο [παραγωγός της Sub Pop] Jack Endino μας έχει παίξει σε κάθε συγκρότημα που έχει κάνει παραγωγή - Mudhoney, Soundgarden, Nirvana... οι Queens Of The Stone Age διασκευάζουν το Eccentric Man».

A Year in the Life

Φιλοσοφεί και λίγο τα γεγονότα που προκάλεσαν το Split. «Με άλλαξε λίγο», παραδέχτηκε, «αλλά έπρεπε να συμβεί έτσι. Χαίρομαι που προέκυψαν αυτά τα τραγούδια». O Tony McPhee έφυγε από την ζωή το 2023 σε ηλικία 79 ετών, από επιπλοκές εξαιτίας μιάς πτώσης που είχε τον προηγούμενο χρόνο μέσα στην ήδη επιβαρυμένη υγεία του.

Πηγή: Jo Kendall

ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ